Skip to main content link. Accesskey S

Presentaties over Autisme

Submit Search

Autisme weblog Marianne - ervaringsdeskundige ASS - presentaties

Home > Presentaties > Dagboekfragmenten

Dagboekfragmenten

 

Par 1 Beknopte uitleg figuur zeelandschap

 De figuur gebruik ik bij presentaties om verschil in denk/werk stijl te bespreken. De figuur heb ik onder de 1e uitleg staan.

1. De surfstijl:

Surfen in de branding is een sport waarbij je deel bent van je omgeving en er als het ware mee kan spelen. Je kan het surfen een stuk leren, je moet er gevoel voor hebben en het lijkt me heerlijk als je het kan. (in Australië heb ik het geprobeerd met weinig succes)

de surfer in de branding verbeeld iemand die improviseert, vrij en ongebonden.

Ter plekke bedenk je wat en hoe je 'je taak' doet.

 

2.

Je wacht eerst tot het eb wordt.

Dit verbeeld een tijd waarin het rustig is.

Denk dan aan een kust waar een zandbank voor ligt die de golven breekt waardoor erachter een rustig stukje water ontstaat.

Deze zandbank of golfbreker verbeeld een plan.

Het rustige water tussen strand en golvenbreker verbeeld, een rustige manier van werken doordat je een plan hebt dat je rust en stabiliteit geeft..

 

3

in het zeefiguur legt de mens blokken op elkaar in het rustige water. Wat die blokken precies zijn? je kan je er iets bij voorstellen. Als 3 blokken waarin je als het water opkomt garnaaltjes kan vangen of bedenk iets anders..

het gaat erom dat het verbeeld dat je in stappen een taak doet.

Met een karretje trek je de blokken naar de zee, je legt ze neer, gaat even in de duin uitpuffen en denkt over de volgende stap.

Je legt weer een blok

En je rond het af met een laatste blok.

Dit verbeeld hoe je je proces aangaat en het strand en de duinen verbeelden dat je rustig naar het volgende stapje toeloopt en verder gaat. (je executive function's)

4

Het strand dit geeft aan hoe je telkens weer naar je taak toegaat. Je kan er via een duikplank inspringen of rustig het water inlopen.

 

5

de duinen even een rustpunt nodig. Wanneer moet jij even opladen of tot rust komen.

 

6

de zon, dit verbeeld je kracht. Kan je optimistisch naar je taken kijken. Ben je blij. Geloof je in jezelf en je omgeving. Allemaal zonfactoren, die je ervan bewust maken. Ook als er dikke zwarte wolken voor de zon schuiven.

Taken overzien en uitwerken? Hoe doen we dat.

 

 

Par 2 is mijn figuur, die Jeroen in het professioneel gaat maken.

 

 

 

Par 3 zijn uitleg over de figuur en alle mogelijke voorbeelden die ik kan bedenken.

Figuur om uit te leggen wat je manier is, om een taak te plannen en te doen.

 

Dat heb ik getekend in een zeefiguur. Ik heb dan een visueel model, dat voor mij werkt om aan mensen uit te leggen wat mijn denk/werkstijl is versus die van hen (mensen met/ zonder as).

 

Misschien kan u het ook gebruiken om te visualiseren hoe u denkt/werkt (of wil denken/werken)

 

Waarom?

De zeefiguur is een soort hulpmiddel waarin de mensen herkennen hoe ze zelf denken en doen en hoe dit bij de ander werkt. Zodat ze verschillen en overeenkomsten gaan zien zonder die te beoordelen.

 

Doel:

En ik hoop altijd dat mensen daarna meer inzichten hebben in hoe je de denk/werkstijl van de ander kan leren vragen en begrijpen. Als je elkaar zo begrijpt, dan kan je aansluiting zoeken op de denk/werkstijl van de ander. Wat mijns inziens een voorwaarde is om elkaar te kunnen helpen of samen te werken.

En je kan eventueel door dit bewustzijn van stijl, voor een stijlverandering kiezen. Dat is met name van belang als een hulpverlener probeert een mens met autisme iets te leren. Dan volg je eerst de stijl van de mens met autisme. Pas als die stijl niet fijn is voor de persoon met as en die dat ook zo ervaart kan je besluiten om om voor stijlverandering te gaan.

 

Bij wie gebruik ik de zeefiguur als hulpmiddel?

Mijn man en ik zijn erg verschillend van denk/werkstijl bij taken omdat hij liefst 'trial and error' stijl toepast en ik door mijn autisme vaker voor een planmatige aanpak moet kiezen. ( 'trial and error' = proberen en van fouten leren).Ik leer de denk/werkstijl van mijn man kennen mbv deze figuur. En kan hem ook hiermee vertellen wanneer ik door onmacht niet op zijn stijl kan aansluiten. Hij kan zich mijn denk/werkstijl voorstellen en daarop aansluiten. En dat helpt want dan weet hij dat ik 'trial and error' niet altijd kan ipv niet wil.

Ik gebruik de zeefiguur ook als hulpmiddel bij presentaties over autisme, om begrip voor verschillende manieren van denken en doen uit te leggen aan: mensen met ass, ouders en hulpverleners.

 

Wat verbeeld de figuur:

1. De surfstijl:

Surfen in de branding is een sport waarbij je deel bent van je omgeving en er als het ware mee kan spelen. Je kan het surfen een stuk leren, je moet er gevoel voor hebben en het lijkt me heerlijk als je het kan. (in Australië heb ik het geprobeerd met weinig succes)

de surfer in de branding verbeeld iemand die improviseert, vrij en ongebonden.

Ter plekke bedenk je wat en hoe je 'je taak' doet. De branding geeft aan dat hij handelt in een situatie midden in het leven waarbij veel onvoorspelbaar is.

Heeft een mens op een terrein grote kennis en ervaring, dan kan je voor deze stijl kiezen. Ik vind hem persoonlijk heerlijk.

Deze stijl kan voor mij ook afschuwelijk zijn als ik de concequenties niet kan overzien en als het ware surft terwijl ik weet dat ik kan verdrinken in de onderstroom. Vroeger schakelde ik dan mijn gevoel uit en kreeg een kick van het gevaar. Als ik nu teveel moet improviseren in situaties die ik niet kan overzien dan doet mijn gevoel pijn en wordt ik bang.

Ieder mens zal deze improvisatie stijl herkennen. Met mijn vaardigheden zijn er alleen andere taken onvoorspelbaar als voor een vrouw zonder mijn mate van waarnemen met as denken.

 

De surfstijl denk/werkstijl herken ik bij vrouwen in de supermarkt. Sommige vrouwen kiezen en kunnen deze stijl: Ze converseren met een bekende in de supermarkt, denken wat er nog in de koelkast ligt, wat ze willen gaan kopen en koken, wat er nog meer nodig is enz. Zonder voorbereiding klaren ze zo'n klus.

Vroeger probeerde ik dat ook uit onmacht want hoe ik dit georganiseerder moest aanpakken wist ik niet. Ik vergat veel, kocht onverstandig in. Soms maakte ik zelfs een briefje, maar raakte dat meteen weer kwijt. Op mijn hand schrijven werkte nog het beste. Maar toen ik een gezin kreeg kon ik het absoluut niet meer overzien.

Boodschappen doen in de improviserende 'surfstijl' is geen verstandige keuze in mijn huidige omstandigheden (moeder van gezin, moeite met overzicht, pijn van geluidjes). Als improviserende boodschappenbedenker kan je mij vergelijken met de surfer in de figuur, terwijl tie half verdrinkend achter z'n surfboard aanzwemt ipv erop staat. (hihi zo surf ik ook in het echt )

voorbeeld van surfen met onderstroom was bij mij reizen. Met een visa voor Rusland en een werkvergunning voor Australie, en een rugzak trok ik 10 jaar terug de wereld in. Ik heb wel veel kennis en interesse in culturen en landen en weet er ook erg veel van. Mijn plan was door Rusland richting Australië. Wanneer en of ik terugkwam wist ik niet. (na 1 jaar ben ik teruggekomen)

in de laatste week van m'n Nieuw-zeeland tijd gaf ik mezelf de taak nog even 5 vulkanische plekken en 1 aardbevingsplek te bezoeken. Dan praatte ik over vulkanen, bezocht vulkanen, liftte naar vulkanen. En aan het eind van de week was ik bij het vliegveld. Helemaal voldaan. Ik weet nog dat ik zo moe was dat ik de wachttijd wilde slapen en een briefje boven me geplakt had met maak me aub wakker om 5 uur anders mis ik m'n vliegtuig. Kortom ik improviseerde erop los, maar... dan moet ik me wel heel sterk op 1 ding kunnen richten en weinig of geen verantwoordelijkheid hebben.

Nu kan ik heerlijk met m'n dochter knutselen in deze stijl. En een wiskundige met as zie ik in deze stijl even een wiskundig raadseltje oplossen.

Een kok met as die zich volop op eten richt kan in deze stijl wellicht wel boodschappen doen in tegenstelling tot mij. De clou is: past de surfstijl bij je kennis en vaardigheden. Zo ja, heerlijk. Af en toe improviseren is gezond.

 

Zorgvuldig bouwen aan een taak

Dat wordt ook verbeeld in de zeefiguur.

2. de geplande stijl

Je wacht eerst tot het eb wordt.

Dit verbeeld een tijd waarin het rustig is.

Denk dan aan een kust waar een zandbank voor ligt die de golven breekt waardoor erachter een rustig stukje water ontstaat.

Deze zandbank of golfbreker verbeeld een plan.

Het rustige water erachter verbeeld, een rustige manier van werken doordat je een plan hebt dat je rust en stabiliteit geeft..

 

 

Je maakt een plannetje a la een geef me de 5 van Colette.

Tips hoe je zo'n plan stevig kan maken vond en vind ik in de geef me de 5 methode van Colette de Bruin. Hier vertel ik hoe een plan persoonlijk bij iemands vaardigheden past en dat iedereen op een bepaald niveau plannen maakt.

vb vertrektijd bepalen, waarbij ik zwak ben in mijn vaardigheden

ik bedenk nauwkeurig hoe ik alarmpjes in mijn telefoon zet als ik me klaar moet maken voor vertrek en als ik weg moet rijden met de auto. En ik geef aan 'vertrekken

een vaste naam/ berekening van de tijdsduur en teken het op m'n papieren planning met een autootje. Met mijn persoonlijke zwakte in vaardigheden kan ik met dit plan omgaan.

Als mens zonder tijdbesef en moeilijke woordherkenning is dit voor mij een belangrijk plan. Iemand die dit herkend, kan me erbij helpen.

Ander vb van een plan. bij boodschappen doen hebben we ooit exel files gemaakt waarmee boodschappen gesorteerd staan op plek in de kast en op rij in de supermarkt. Dit plan levert me veel op, zie proces> boodschappen.  (in het proces bleek ik nog telkens m'n geld voor het karretje, te vergeten en m'n flessen inleveren en tassen meenemen. Als dat blijkt, dan voeg ik ook deze 'taken' toe aan mijn plan. )

Vb een reis organiseren, waarbij ik sterk ben in mijn vaardigheden.

Ik bedenk nauwkeurig wat/ waar/ wanneer en hoe ik een reis naar marokko kan maken met mijn man en kleine kinderen.

Daarbij bepaal ik als plan, dat ik proef inpakken nodig heb, en bv dat we altijd eerst een rustdag nodig hebben. Zo maak ik vaste kaders waar de uitwerking aan moet voldoen. Ik weet dat ik reisboeken kan lezen voor m'n kennis enz.

vb een feest geven. Pas gaf een vriendin een feest. Voor de voorbereidingen verder uitvoeren had ze geen plan meer. Ze wilde het zelf doen, maar moest het overdragen en wist even niet hoe?

Was grappig om te zien voor mij. We pakten een van onze 'auti-hulpmiddelen' een papier en een pen (hihi). Vroegen haar naar de taken, schreven ze op, open rondjes ervoor en wisten haar gerust te stellen door de taken te verdelen. Juist doordat ik zo vaak hulpmiddelen nodig heb om tot overzicht te komen, kon ik haar (een vrouw die veel flexibeler organiseert) helpen.

Bij ieder mens is het verschillend bij welke taak je een plan nodig hebt. Hoe uitgebreid en nauwkeurig je plan moet zijn. Of je plan noodzaak is, of alleen een rustiger stijl.

Een goed plan, past persoonlijk precies bij mij. Zo kunnen andere mensen met/zonder as ook een plan bedenken hoe ze iets aan gaan pakken. Het is niet zo dat 1 plan voor alle mensen met as hetzelfde uitwerkt.

3

in het zeefiguur legt de mens blokken op elkaar in het rustige water. Wat die blokken precies zijn? je kan je er iets bij voorstellen. Als 3 blokken waarin je als het water opkomt garnaaltjes kan vangen of bedenk iets anders..

het gaat erom dat het verbeeld dat je in stappen een taak doet.

Met een karretje trek je de blokken naar de zee, je legt ze neer, gaat even in de duin uitpuffen en denkt over de volgende stap.

Je legt weer een blok

En je rond het af met een laatste blok.

Dit verbeeld hoe je je proces aangaat en het strand en de duinen verbeelden dat je rustig naar het volgende stapje toeloopt en verder gaat. (je executive function's)

 

Het proces is weer persoonlijk heel verschillend.

Bij het reis organiseren, kies ik ervoor om het hele proces zelf te doen. Mbv mijn plan ga ik aan het werk. Eerst de voorbereidingen uitvoeren: reisboek lezen, route kiezen, onderkomens boeken, van elke dag een printje maken met wat we gaan doen. Dan gaan we reizen, waarbij we doen wat op ons programma staat. Omdat we ruim de tijd hebben is er ook flexibiliteit lege dagen met ter plekke de opties beoordelen en doen. Lekker veel ruimte en vrijheid. De derde stap is elke dag kijken hoe het gaat en verder plannen. Deze 3 stappen bestaan uit vele deelstapjes.

We komen andere gezinnen tegen die ook zo een vakantie maken. Maar de meeste nederlandse gezinnen die van avontuurlijke reizen houden boeken een georganiseerde reis waarbij het plan in het reisboek te lezen is. En de stapjes grotendeels voor je bepaald worden. Ik snap dat dit makkelijker lijkt, maar voor mij zou een bus vol mensen en het tempo sociaal en qua verwerkingssnelheid teveel van me vergen om het als prettig te ervaren.

 

Bij de boodschappen is mijn proces door het plan gesteund. Door het eenmaal opgezette plan is het bij het proces 'boodsch.lijst maken ' mogelijk, de voorraad  eenvoudig en secuur te checken voor 1 of 2 weken en kan een lijst worden gemaakt

1e blok = lijst maken. Hierbij kunnen we alle voorraad snel checken en door op rij van de supermarkt te sorteren in exel krijg ik een lijst die op rij gesorteerd is.

Hier zie je dat mijn aanpak sterk bepaald wordt door het overprikkelende effect dat een supermarkt op mij persoonlijk heeft.

2e blok is inkopen doen

3e blok is uitpakken.

4

Het strand,  dit geeft aan hoe je telkens weer naar je taak toegaat. Je kan er via een duikplank inspringen of rustig het water inlopen. Dit verbeeld dat de ene mens bij een taak eerst rustig denkt en dan langzaam aanvangt. En bij overgang van ene naar ander blokje weer even op gang geholpen moet worden Terwijl een ander de stijl heeft bij dezelfde taak om met een duikplank in de golven te springen. De overgang van 1 blokje op het ander gaat vaak ook in verschillend tempo.

Bv voor een kleuter kan het belangrijk zijn om vooraf al gekozen te hebben in welke speelhoek je gaat spelen, zodat je meer tijd hebt om je erop in te stellen. Overhaast je het kind hierin, gaat het mis.

5

de duinen even een rustpunt nodig. Wanneer moet jij even opladen of tot rust komen. Als je elkaar daarin begrijpt. Dan geeft dat veel inzicht. Zeker voor mensen met een langzame informatieverwerking is respect voor je tijdbehoefte enorm belangrijk.

6

de zon, dit verbeeld je kracht. Kan je optimistisch naar je taken kijken. Ben je blij. Geloof je in jezelf en je omgeving. Allemaal zonfactoren, die je ervan bewust maken. Ook als er dikke zwarte wolken voor de zon schuiven.

 

Dikke zwarte wolken staan niet in het plaatje. Teken ze er rustig bij. Bv als iemand terwijl je even tijd in de duinen nodig hebt, je uitmaakt voor luilak.

Of dat je zoveel energie hebt verbruikt dat het helemaal op is, dat is een dikke wolk voor de zon en wellicht kan je je taak helaas niet doen.

 

Dat is het einde van mijn beschrijving van mijn hulpmiddel om elkaar te verstaan in de denk/werkwijze.

 

volgende wat ik hierover wil beschrijven:

toepassing van strandfiguur bij gesprek met verzorgenden, die werken in een huis waar mensen wonen met autisme en een verstandelijk nivo wat sterk afwijkt.

case: het probleem van de 4 sokken wat inzicht verschaft in de bewoner.

 

.....

 

dankuwel voor het lezen. Uw reflectie wordt door mij erg op prijs gesteld. als u helemaal naar beneden scrolt, ziet u de functie 'comment' waarmee u op deze tekst kan reageren of er vragen over kan stellen.

 

 

 

 

Een verhaaltje over inleven. Het gaat over mijn dochter



Allison kan zich goed inleven, maar 'slaat de plank soms mis' (ze snapt het verkeerd)

Ze kreeg een doos mee. met een folder met daarop een donker jongetje die heel blij kijkt met een prachtige doos in zijn hand. De bedoeling is, dat Allison een doos vult met speelgoed voor een kind dat in een land woont waar weinig speelgoed voorhanden is.

misverstand 1
Allison komt eerst blij aan: 'mama ik heb een doos met speelgoedjes gekregen'. Ter plekke probeer ik een uitleg, maar die land niet echt en Allison is oprecht boos als er alleen een folder in blijkt te zitten.
\ Er was nog een kindje in de klas die het misbegrepen had, de juf zei dat ze maar 10 min. had om het uit te leggen. Dus kan gebeuren

misverstand 2
We bekijken samen de folder en ik vertel over arme kindjes die geen speelgoed hebben....
Allison en ik gaan speelgoed zoeken. Dan vraagt ze waarom M. Het enige jongetje met donkere ogen en donker haar met krullen alle speelgoedjes krijgt.
Ze heeft naar het plaatje gekeken en geconcludeerd dat dat M. moest zijn voor wie de speelgoedjes waren.

Misverstand 3
allison krijgt van ons te horen dat het jongetje dat de doos krijgt in Afrika woont in ehetzelfde land waar ook leeuwen zijn die soms hertjes eten (geeen kindjes) en dat hij helemaal geen speelgoed had en dat Allison hem wat mag geven. Allison is vol goede wil. Ze zoekt 3 speeltjes en stopt ze in de doos. Geweldig.

Misverstand 4
Allison heeft de folder nog eens goed bestudeerd en ontdekt 'die jongen heeft al een doos gehad mama, dus hij heeft speelgoedjes.''
:roll: Ja allison die jongen heeft al speelgoedjes . Toen kay een klein jongetje was heeft hij ook een mooie doos gestuurd. En toen heeft dat jongetje de doos gekregen. (kay snapt al dat de doos niet zo direct naar dat jongetje gaat maar snapt ook dat all. simpele uitleg nodig heeft het is al moeilijk zat)r juf vragen of ze het aub ook zo wil zeggen)

Eindelijk snapt allison alles en is ze er klaar voor om zich in te leven in dat jongjongetje of wordt het nou een meisje (nee he zullen we ook nog wel krijgen) :lol: , die van haar een doos met speeltjes gaat krijgen. Soms is inleven erg vermoeiend ook als je bijna 5 jaar bent.